CHRISTIAN I KI CIH BUANGIN...!

Christian Nuntakna, I kisittel na ding THU 4

I. Christian Nuntakna pen, Deihteelna tawh kipan hi.

                Piansakna sungah, Pasian in Mihingte hong bawl ciangin, Ama meel suun dingin hong bawl hi a. tua khit ciangin a thupi mahmah Pasian hong piak khatin, Deihteel theihna (Power of Choice) ahih kei leh Personal Right, ahi hi. Tua Deihteel theihna pen, kuamah in hong sut thei lo hi. Pasian in zong A full in hong aap a hih manin, na khensatna bangbang hong mang ding a hi hi.

                A hi zongin Tua Deihteel theihna tawh, thukhen satna a hoih lam in aa i teel theih ding’ Pasian in hong deih hi. Mihing I hih nak leh, tua I deihteel na tungtawn in a kalsuan I hi a, tu laitaka na dinmun zong na teelna tungtawn hi pah lel hi. Tua ahih manin, tua Deihteelna sungah na pilvang kei leh, thukhen satna hoihlo (thukhensatna maaanlo) na tuak kha ding hi. Nisim in, Pasian tungah ki-aap mahmah kul cihna hi pah hi.

                Adam leh Eve te zong, a deihteel theihna uh zangkhial in, Pasian thupiak sangin Gulpi thu mang zaw dingin khensat uh a hih manun, Mawhna sungah hong tunlawh uh a, tua mawhna thaman zong tuni ciang dong mah a thuaklawh I hi hi. Mihing I hih nak leh, I nuntak sung bup deihteelna tawh kipeng thei lo hi.

                 A sawt lo in, I gam ah zong, Kumpi lam tawh kisai makai dingte na deih na teel hong kul ding hi. Khat teitei I teel kul hi. A lai ah (a kaingawi) cih bang om theilo hi.

                US Civil War (Pyidwin Sit) lai in, Pasal khat Party nih te a deih zawk om tuanlo a hih manin, a kaingawi dingin Party khatte puansilh in, Party dang khat te Pheituam teeng hi, ki ci hi. Tua Party te in kua lam panglo zaw cih tel lo uh a hih manin, thau tawh kap huan uh hi. ki ci hi.  

                Tua hi a, Mihing I hihna tawh kizui in, i thawh a kipan, i lup kik dong, Kha thu hi ta leh, Leitung vai hi ta leh, I deihteelna leh i khensatna a kisam den ahi hi.

                Tua ahih manin, Upna tawh kalsuan na ah Thu-ummi na hihna tawh kizui in, Topa It takpi na hihna na lahkhiat ding pen, nangma tungah kinga hi pah hi.

Thuhilhkikna 30: 19

                Tuni-in note' langkhatah teci a pang dingin vantung leh leitung ka sam a, note' mai-ah na teel dingun nuntakna leh sihna, thupha leh samsiatna ka koih hi. Tua ahih ciangin note leh na suanlekhakte uh na hin'theihna dingun nuntakna teel un. na ci hi.

Joshua 25: 15

                Topa' na na sepnop kei uh leh, Gun galkhata a na na sepsak uh na pu na pate uh pasian ahi a, note' ten'na gam Amor mite' pasian ahi zongin, a na na sepsak ding peuhpeuh uh tuni-in teel un. Ahih hangin kei leh ka innkuanpihte in ahih leh Topa' na ka sem ding uh hi," a ci hi. Joshua pen, Pasian um mi, Pasian deihna banga gamta mi a hih manin, a innkuan pih zong Pasian thu huzap zo mahmah a hih manin, hi danin teci a pangngam hi pah hi.

IKumpite 18: 21

                Tua ciangin mi khempeuh' nai-ah Elijah hong pai-in, "Ngaihsutna kibanglo thu nih kikalah bang tanvei khensat loin om niloh ding na hi uh hiam? Topa pen Pasian ahih leh amah zui un; tua hiloin Baal pen Pasian ahih leh amah zui un," a ci hi. Ahi zongin mite in kam khat beek dawnglo uh hi.

Tuni in, ki sittel ni. I Christian hihna Pasian thu tawh kituak in a nungta mah I hi hiam? Na Christian hihna Pasian deihna dan mah hi na ci ngam hiam? Nangma thuthu peuh tawh (ut hun ut loh hun cih peuh nei in, a kalsuan na hi lel hiam? Na nuntakzia Christian nuntakna tawh kituak kei, ka deihteelna maan nai kei na cih leh, a hun om lai hi.

II. Christian nuntakna pen kikheelna a om kul hi.

                Khamtung gamah, Christian hong tun zawh, kum (100) vaal khin pek ta hi. Eimah mah mimal in zong, Zeisu Honpa Gumpa in I saan ni, I pianthakni zong, a kum tampi mah paitek ding hi. (naupang te simloh). Tua hi a, Zeisu honpa in I sanna, Piangthak takpi I hihnaa, Zeisu nei takpi I hihna a kilat na dingin, I nuntakna ah kikhelna khat teitei a om kul hi.

                Bang hang hiam cih leh, IPet. 2: 9 sungah, note pen Pasian in a hong teelkhiat minam, Kumpi siampi pawl, a siangtho minam, Pasian' mite na hi uh a, khuamial sung panin a lamdang mahmah ama khuavak sungah a hong samkhiapa' nasepna a lamdangte a genkhia dingin Pasian in a hong teel mite na hi uh hi.

                Tua ahih leh, tuni in, Khuamial mite ahi (Pasian a theilo/ Zeisu a pomlo) mite tawh I ki lamdanna bang teng om i sa hiam?

                John 8: 12 sungah Topa Zeisu in, "Kei pen leitung khuavak ka hi hi. Kei hong zuite in khuavak nuntakna nei ding uh a, khuamial gamtatna neilo ding uh hi," ci hi. Tua bang hi mawk leh, Khuamial I hih na leh khuavak I hihna pen, bang mun ah kidawk hiam? Na pianthak teh, na khuavak hihna bang hiam cih hong kidong leh bang na ci dawn ding hiam, ute naute.

                I khuavak neih in, Ka Upna (Pasian ka Upna) hi ci kha ding hi hangh. A hi zongin, Jame 2: 19 I sim le hang, Pasian khat bek om hi, ci-in na um hi. Tua pen hoih mahmah hi. Dawite nangawn in zong tua bangin um-in lau-in ling deldel uh hi. ci hi.

 Pasian khuavak I taan sak theihna dingin, tampi a om sungah tawm kikum suk ni.

1.       Mat. 5: 16: Midangte in na gamtatna hoihte uh a muh ciangin vantungah a om na Pa uh min a phat theihna dingun mite mai-ah na gamtat hoihna uh khuavak bangin na kilangsak un.

-          Tua Gamtat hoihte pen, Galati 5 sungah Khasiangtho gahteng  ki ci thei hi. Ei ci leh sa tawh I hih zawh dingte hi lo a, I sunga om Christ vangliatna tawh hong kilang khia ding te a hi hi. 

-          Sawltak 4: 13 sungah I et teh: Uliante in Peter leh Johan a han' mahmahna thu leh amaute pilna sang a neilo mi mawkmawk ahihna thu a theih uh ciangin lamdang a sa mahmah uh hi. Tua ciangin Jesuh tawh a kikhawl khin ngeite ahihna uh a phawk uh hi.

*Khawvak taan theina dingin, I pilna, I siamna kisam masa lo a, Pasian hong ompihna kisam I hi zaw hi.

2.       I Kor. 3: 16, 17: Note pen Pasian' biakinn na hihna uh leh note sungah Pasian' Kha Siangtho a teng ahih lamtak na theihsa uh ahi hi. Mi khatpeuh in Pasian' biakinn susia leh Pasian in tua mipa susia ding hi. Bang hang hiam cih leh Pasian' biakinn a siangtho hi a, note zong tua biakinn siangtho na hi uh hi. (I pumpi keem siam ding cihna).

-          I Kor. 6: 19, 20: Na pumpi uh, Pasian in a hong piak, note' sungah a teng Kha Siangtho' biakinn ahih lamtak theilo na hi uh hiam? Note' pumpi, nomau' neihsa hilo a, Pasian-a' ahi hi. Note pen Pasian in a hong leisa na hih manun na pumpi uh Pasian' minthan'na dingin na zang un.

-          I Kor. 10: 31: Tua ahih manin keimah in ka hong gennop thu in: Na hihna khempeuh uh, nekna dawnna-ah ahi zongin Pasian' minthan'na dingin na hih un.

-          Isaiah 55: 2: An a hilo nate leina dingin bang hangin na sum uh zang a, hong gilvahsak theilo nate ngahna dingin bang hangin na sem na hi uh hiam? Keima thu limtakin ngai-in a limci an ne un la, anlimte-ah nuamsain om un. na ci hi.

*Tu laitak in, Christian a kici mi tampi tak te I et ciangin, I zongsatna hoihlo tampi te pen, I pumpi ki-ukzawhloh man vive hi a, tua in I pumpi hong susia sia ahi hi. Tua te in I khuavaak mialsak lam I phawk ding ka deih hi.

 III. Christian nuntakna pen, Challenge, (seinkhaw hmu) a masuan te I hi hi.

                Luke 9: 23: Tua ciangin Jesuh in a nungzuite leh mi khempeuh kiangah, "Mi khatpeuh in kei hong zuihnop leh ama deihna bangin gamta nawn loin nisimin a singlamteh pua-in hong zui ding hi.

                Christian I hih nak leh, Nisim in I puak ding singlamteh a om lam I phawk ding a hi hi. Laisiangtho deihna taktak ah bel, “Pua ding” cih hi zaw a, (Phut ding ahi zongin, ngawngah awk ding a hi zongin, Biakinn sung, innsungah suang ding cihna hih tuak lo hi.)

                Nungzui suahna(Christian) I cih ciangin singlamteh puak nuntakna ahi hi. A hi zongin tu ni in, nang leh kei in I puak ding Singlamteh pen, Rome mite zat, Topa Zeisu puak bawlsiatna singlamteh dan hi nawnlo hi. A laisiangtho mahmah kidawn na ah, Ama deihna bangin gamta nawnlo in ci a hih man in, “Kei” cih Aituam ngaihsutna beina a hi hi.  

1.       Christian nuntakna ah, I thuakkhak ding ahi, haksatna te, gimna te om kha mah ta leh, Pasian a dingin mapang ngam cihna ahi hi.

2.       Nungzui hi ta na hih manin, Pasian in a deihlo te, na lungsim singlamteh tungah na sihsak kul ta cihna zong hi. 

3.      Gal. 2: 20: Tua ahih manin tuhuna ka nuntakna zia pen kei hang hi nawnloin ka sungah a hong om Khrih hang ahi hi. Tua hi a, keimah hong itin, keima-a' dingin a nuntakna a hong pia Pasian' Tapa ka muan'na tawh tu laitakin a nungta ka hi hi. I cih ngam theihna in, singlamteh puakna mah ahi hi.

4.      Satan in a ma nasep, (ze-etna) cikmah hun in, tawlnga ngeilo ding ahih manin, Zeisu nungzui I hihna tawh kizui in nisim in, I puak khop vangik om den ding cihna zong a hi hi.

 IV. Christian nuntakna pen, Pasian Tate suahna a hi hi.

                Ephet 1: 5 Pasian in Jesuh Khrih hangin ama mite ahi dingin eite a hong bawl ding a sehkholhsa hi a, tua bangin a hong bawlding pen ama tupna leh a utna ahi hi. (Zeisu hangin, ta suahtheihna ( Adoption of Children) ci hi).

                Tua a hih manin, Upna hangin Pasian tate I hih leh, Pasian tate’ pianzia, nuntakzia I neih a kul hong hi ta hi. Leitungah I Pianna i nute I pa te pen, lam khat teitei pan in, ki suun hangtang thei hi hangh. Naungek khat hong suah ciangin, nau en dingin I va pai hi. I ciah ciangin a hong kidong masa pen in, “Kua suun a hia?” “Kua suun sa na hia” cih te a hi hi. Khat khat te a nu apa a sun khol kei uh hi. Khat khat leuleu pen, vun-hawk phial cih zah in a kisun pha mahmah zong om thei hi.

1.       I ta te in a nu/a pa mah hong sun leh kinuam mahmah a, hong sut phat kei leh, lamdang kisa in, nupa kikaal kimuanmawhna tamsak tuam mahmah hi.

2.       Tua mah bangin, ta te hong gol tak ciangin, a hoihna khempeuh, a thuman na khempeuh uh, Nu leh Pa te’ minphatna suak thei a, Tate’ siatna, gamtat hoihlohna khempeuh, Nu leh Pa te’ minsiatna hi pah hi.

3.       Tuni in, Christian na hihna leh, Calvary muala hong kibua Topa Zeisu sisan hangin, Pasian ta’ cihna a ngah te I hi a, I pa pen, Pasian a hi hi.

-          Tua a hih leh, Zeisu sutna, Pasian sutna I nei hiam? ( Mualtan suante aw hong ci kha zaw diam?

-          Miten, e leh Koi mun ah sun hong sa?, Na Tapidaw (Christian hihna Piciang/ tawikhai tawh teh ding hi leh, na cing zo ding hiam?

4.       Nang hangin, mite mai ah, khua sung khawngah: na innkuan a maizum sak pa/nu, na hi kha hiam?

5.       Nang hangin, Kha lam ah, Pasian vaang a daisak pa/nu na hi hiam?

6.       Tuni in, I pa Pasian I sut na miten’ hong mu thei ding hiam? I pa I sut kei leh, I pa khat ahi (Satan) a sun I hi mai ding hi.

                Topa Zeisu a kimat laitakin, mikhat in Peter kiangah, "Na kampau zia uh kibang ahih manin nang zong hua Zeisu tawh a kipawl mah na hi takpi hi, (Peter in bel hi peuhmah keng’ ci in nial hi.)

Tu hun teh, ei bel Kei, Christian hing, I cih hangin midang te in hi kei ni teh’ hong cih khak ding lauhuai mahmah ta hi.


Prepared by: Pr. Nangpi 

Hih Article (sermon)pen, Shalom kipawlna ah, a 2 veina ka thu genna (July 15, 2020) a hi hi.

 

                                                                                                                                                                                                                       

 

 

1 comment:

Lung himawh huai zaw hi