Christian i cih ciangin, Topa Zeisu nung a zui, a khekhap a tawn dingin, a kiaapte a kisapna hi cih, kinial theilo hi. Tua hi a, i Upna leh Zuiha pen, Laisiangtho tung bekah a kinga ding ahi hi. A hi zongin, Pilna te hong khangin, theihna in a hong behlap semsem tak ciangin, Laisiangtho sunga om thute i muh dan hong ki lamdang toto hi.
Tua i theihna, Pilna te in, i thumuhna hong kilamdang sak toto a, i Upna te zong hong kikheel toto sak ahi hi. Tuni in, Biakna sungah Pasian Thu i pom zia, i laak zia, i muh zia tawh kizui in, Upna, Updan, a tuamtuam te i kikum ding hi. Kei khuakbat na ciang tawh kizui in, Upna nam 5 kong pulaak nuam hi.
1. Fundermental Faith/Movement.
Hih Upna anei te in Laisiangtho pen, Pasian in a humop ngiat, Khasiangtho tawh a kidim te' gelh a hih manin, Pasian kammalte a khial omlo ding hi, a ci ngiatte ahi uh hi. A diakdiak in, Topa Zeisu Mihing banga hong pianna, a nuntakna, a hong sihna te pen, a taktak ahi hi cih um uh hi.
Gentehna in: John 3: 36 sungah, "Tapa a um khempeuh nungta tawntung ding hi" cih kammal pen, ataktak hi pah a, I "up kei leh nungta lo ding" cihna hi pah hi. A thudang omlo hi, a khiatna dang omlo hi, a ci te hi pah hi.
2. Evangelical Faith/Movement.
Hih Upna anei te in, Laisiangtho thak bu sungbek mah lim bulphuh uh hi. A diakdiak in Lungdamna thubu 4te ahi, (Matthew, Mark, Luke, John) bulphuh phadeuh uh hi. Mihing pen mawhna tawh kisuak ahih manin, Sihna panin ahong honkhia ding Honpa i kisam hi. Pasian Hehpihna pen Topa Zeisu hang bekin kingah a hi hi. Tua thu a um khempeuh Gupna kician kingah a, Pianthakte kici hi, ci uh hi. Tua hi a, a Born Again, cih thulu bulphuh phadeuh uh hi.
3. Conservative Faith /Movement
Hih Upna anei te in, Hebrew 13: 9 sunga,"Thuhilhna lamdang a tuamtuamte zui-in lam man panin pialkha kei
un. A zui mite tungah bangmah phattuamna a piangsak theilo annek tuidawn tawh
kisai ngeina zuihna in thahatna hong pia theilo a, Pasian' hehpihna bek in i
lungsim hong thahatsak thei hi." cih bulphuh uh hi.
Hun tawh kizui in, Updan te, Sandan te, Kalsuan dan te, Ngaihsutna te pomsiam lo uh a, a thu hoih zaw ding a hi phial zongin, a thu pomsa sung bekah kim tinten nuam uh hi.
4. Liberal Faith/Movement
Hih Upna anei te in, Laisiangtho sunga kigelhte pen, a thu dandan in pompah, uppah, zuihpah ding hi lo a, mihingte in theihtheihna(conscience) i neihna tawh kizui in, a thukzaw, a zaizaw in a hun tawh kizui a kheel theih a hi hi, cih pom uh hi. Pasian sangin mihingte pilna, ngaihsutna (human reason) muang zaw thei uh hi.
Hih Upna neite in Laisiangtho siksan lo in, amun, agam leh, amite ngaihsutna thupi sak zaw uh a hih manin, Updan sandan tampi kikhen to lai uh hi. *(Standard- Liberalism, Neo-Liberalism, Neo-Orthodoxy cih bangin kikhen lai hi. *Ref: Puakkawi theih Laisiangtho Sang cih bu pan).
5. Pentecostal Faith/ Charismatic Movement
Hih Upna a neite in, Zakhariah 4:6 sunga, "Galkap tam neihna hang hilo, nangma vangliatna hang zong hilo, keima tung panin
na ngah vangliatna bek tawh na ma na tun'zo ding hi." cih Laisiangtho mun bulphuh uh hi.
Pentecost ni pan a kipan, Rapture dong, Kha tha bek tawh kalsuan ding ci uh hi. Kamsanna sang uh a, Pasian kiang pan a kicih nak leh nial sawm nawnlo uh hi. Kha sunga lawpna sungah emotion (Lungsim khoihna, lawpna) bulphuh mahmah uh hi.

No comments:
Post a Comment